هراس رژیم از تبعات اقتصادی کرونا

ویروس کرونا اگرچه گریبان اغلب کشورها را گرفته و موجب آسیب‌های جانی و مالی فراوانی برای آن‌ها شده است؛ اما این ویروس مرگبار با ایران که از فساد، سوءمدیریت و تحریم در رنج است، به گونه دیگری برخورد می‌کند. شواهد و گزارش‌ها بیانگر این است که اقتصاد ایران وارد انجماد شده و اگر جمهوری اسلامی تصمیم‌های ویژه‌ای نگیرد، اغلب بنگاه‌های بزرگ کشور با فروپاشی مواجه می‌شوند و میلیون‌ها نفر دیگر به زیر خط فقر خواهند رفت.

به گزارش «شبکه آزادی» کنترل اوضاع اقتصادی و اجتماعی در روزهایی که ویروس کرونا ایران را تحت تاثیر قرار داده، برای جمهوری اسلامی کاری بسیار دشوار به نظر می‌رسد. از یک سو دسته‌دسته از شهروندان به این ویروس مبتلا می‌شوند و هرروز ده‌ها نفر جان می‌سپارند و از طرف دیگر، رئیس‌جمهوری ایران اصرار دارد که همه فعالیت‌های اقتصادی می‌بایست از بیستم فروردین از سر گرفته شود.

اصرار حسن روحانی و دیگر مقامات رژیم برای از سرگرفتن فعالیت‌های اقتصادی ناشی از یک هراس حکومتی است. به باور رهبران جمهوری اسلامی اقتصاد ایران بر اثر سوءمدیریت و تحریم‌ها ضربه‌های سختی خورده و اگر کرونا هم ضربه دیگری بر پیکر بی‌جان آن بزند، دیگری چیزی از حکومت باقی نخواهد ماند.

علاوه بر تحریم و بی‌پولی، رژیم ایران اکنون با تبعات مخرب کرونا مواجه است؛ مسئله‌ای که موجب نگرانی ۵۰ تن از کارشناسان اقتصادی و اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها شده است. آن‌ها در نامه‌ای خطاب به روحانی خواستار ارائه یک «بسته اقدامات عاجل» برای نجات اقتصاد ایران شده‌اند.

این ۵۰ کارشناس اقتصادی هشدار داده‌اند تبعات ویروس کرونا بر اقتصاد ایران منجر به «شکل‌گیری هسته‌های ناآرام و ناخشنود در حاشیه شهرها در نیمه دوم سال ۹۹» خواهد شد و سال ۱۴۰۰ را هم به «دوره‌ای پر بحران» تبدیل خواهد کرد.

شیوع کرونا در ایران هزاران بنگاه اقتصادی را به تعطیلی کشانده و میلیون‌ها ایرانی را که خانه‌نشین کرده است. خانه‌نشینی بدون درآمد، اقتصاد خانوارها را تحت تاثیر قرار داده و این می‌تواند سرآغاز نارضایتی‌های اجتماعی در کشور باشد.

در همین حال، معاونت اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز طی گزارشی درباره آثار شیوع ویروس کرونا بر اقتصاد ایران هشدار داده که بیش از چهار میلیون و ۸۰۰ هزار نفر از افراد شاغل در خطر از دست دادن شغل خود هستند و وضعیت اشتغال پس از گسترش ویروس کرونا «بحرانی» خواهد بود.

از یک سو حسن روحانی از علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی اجازه خواسته تا یک میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی با هدف مبارزه با آثار کرونا برداشت کند و از طرف دیگر خود رژیم از درخواست پنج میلیارد دلار وام به صندوق توسعه ملی ارائه داده است؛ اما روزهای زیادی گذشته و نه خامنه‌ای به روی خودش آورده که اجازه برداشت از صندوق توسعه ملی را صادر کند نه صندوق بین‌المللی پول اهمیتی برای درخواست رژیم قائل شده است.

این در حالی است که مرکز پژوهش‌های مجلس ایران در گزارش‌هایی درباره تأثیرات کرونا بر اقتصاد ایران، نسبت به احتمال ایجاد «بحران در زنجیره تأمین مواد مورد نیاز مردم»، «کاهش بیشتر منابع ارزی»، «بیکاری و تورم بیشتر» و همچنین «بار مالی تحمیل شده به صندوق‌های بازنشستگی» هشدار داده است.

این مرکز در یکی از گزارش‌های خود با اشاره به افول شاخص‌های اقتصادی ایران از جمله رشد منفی، کسری بودجه و تورم دورقمی، نوشته است «هزینه‌های تحمیل‌شده بر اثر شیوع ویروس کرونا و همچنین کاهش تولید ناشی از آن، می‌تواند اقتصاد را با تورم‌های بالاتر و رشدهای اقتصادی پایین‌تر مواجه کند.»

شواهد و گزارش‌ها بیانگر این است که اقتصاد ایران همین حالا هم وارد انجماد شده و اگر جمهوری اسلامی تصمیم‌های ویژه‌ای نگیرد، اغلب بنگاه‌های بزرگ کشور با فروپاشی مواجه می‌شوند و میلیون‌ها نفر دیگر به زیر خط فقر خواهند رفت. شاید یکی از تصمیم‌های ویژه و دردآور برای این رژیم تن دادن به مذاکره با آمریکا برای عادی‌سازی شرایط کشور باشد. تجربه نیز نشان می‌دهد رژیم ایران هرگاه تحت ‌فشار بوده و بقایش با خطر مواجه شده، از مواضع ایدئولوژیک خود کوتاه آمده است.

مجتبی احمدی| تلویزیون آزادی