مردم گول خوردند؛ رژیم ایران بارش را در بورس بست و رفت

بورس تهران تا همین یک ماه پیش مانند اسبی سرکش می‌تاخت و بورس بازان حرفه‌ای و تازه‌کار از آن سودهای خوبی می‌بردند. روند رشد بی‌حدوحصر شاخص کل، تقریباً همه را شگفت‌زده کرد؛ به طوری که این شاخص از مرز ۲ میلیون واحد عبور کرده بود و مسئولان جمهوری اسلامی با غرور خاصی می‌گفتند در حالی که بازار سرمایه در همه کشورها روند نزولی دارد، بورس تهران رکوردهای تازه به ثبت می‌رساند؛ اما حالا این رونق بورس مانند مه صبحگاهی که با اولین پرتو آفتاب محو می‌شود، از بین رفته است.

به گزارش «تلویزیون آزادی» رئیس‌جمهوری ایران کمتر از سه ماه پیش یعنی چهارم تیر ۹۹ در جلسه هیئت دولت به مردم اطمینان داد که دولت از بورس حمایت می‌کند. حسن روحانی در این جلسه گفت: «بورس را باید محکم و مستحکم نگه داریم؛ امروز بزرگ‌ترین مسئولیت‌ وزارت اقتصاد در کنار سایر مسئولیت‌های مهمی که دارد، مسئله بورس و تقویت و حفاظت و نگهداری بورس است.»

پیش از آن هم بسیاری از مسئولان رژیم ایران به مردم گفته بودند که سرمایه‌های خود را وارد بورس کنند؛ چراکه آینده این بازار از سایر بازارها مطمئن‌تر است. تبلیغات مثبت دولت از بورس کارساز بود و همین موجب شکل گرفتن یک رفتار رمه‌وار در این بازار شد؛ به طوری که ششم مرداد امسال خبرگزاری ایرنا از قول حسن قالیباف، رئیس سازمان بورس گزارش داد که «۹۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی جدید در چهارماهه ابتدایی امسال به بازار سرمایه وارد شده است.» قالیباف گفته بود «ورود این حجم نقدینگی اتفاق بزرگی در اقتصاد کشور به شمار می‌رود و باید به عنوان فرصتی برای تأمین مالی بنگاه‌های اقتصادی به آن نگاه کرد.»

ظاهراً رئیس سازمان بورس بی‌راه هم نمی‌گفت؛ زیرا ده‌ها بنگاه دولتی و شبه‌دولتی که عملاً ورشکسته و ناکارآمد بودند، حالا صاحب هزاران میلیارد تومان پول بادآورده شده‌اند و هرچه طی سال‌های گذشته بر اثر اختلاس و ریخت‌وپاش از دست‌ داده بودند، دوباره به دست آوردند.

بازار بورس اما پس از پنج ماه روند صعودی و رکوردشکنی‌های پی‌درپی، از اواخر مرداد تغییر مسیر داد و شاخص کل هر روز چند هزار واحد ریزش کرد تا اینکه روز یکشنبه ۲۶ مرداد این شاخص با یک سقوط بی‌سابقه و تاریخی ۸۸ هزار ۳۴۴ واحد ریزش کرد. در این سقوط تاریخی سهام «شستا» یا همان شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی نقش عمده‌ای بازی کرد؛ همان شرکتی که سال‌ها از نظر مالی غیرشفاف عمل کرده و به طور کلی زیان ده محسوب می‌شود.

با وجود اینکه برخی تحلیلگران اقتصادی در هفته‌های گذشته می‌گفتند ریزش شاخص کل بورس ادامه‌دار نخواهد بود، اما اتفاقاً این مسئله همچنان ادامه دارد. شاخص کل بورس تهران که تا ۲۰ مرداد بیش از ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار واحد بود حالا به کانال یک میلیون و ۵۰۰ هزار واحدی رسیده است. کاهش این عددِ به ظاهر ساده به معنای از دست رفتن سرمایه ۶ میلیون ایرانی است که در شرایط سخت و متزلزل اقتصادی ایران بدون آگاهی از فریبکاری‌های دولت وارد بورس شده بودند تا سودی ببرند یا حداقل ارزش پول خود را در برابر تورم حفظ کنند؛ اما نتیجه این قمار بزرگ، چیزی جز دود شدن هزاران میلیارد تومان سرمایه نبود.

ظاهراً بهترین توصیف از شرایط بازار سرمایه را روزنامه آفتاب یزد ارائه کرده است؛ این روزنامه در شماره سه‌شنبه ۱۸ شهریور ۹۹ با کنایه به حسن روحانی، نوشت: «وقتی به اخبار ابتدای سال رجوع می‌کنید و متوجه می‌شوید که مسئولان مختلف چگونه از «بورس مستحکم» سخن می‌گفتند باید به این مردم هرچند طمع‌کار حق داد و پذیرفت آنان گول‌خورده‌اند! دولت در شرایطی از حمایت از بورس سخن می‌گفت که امروز حمایت‌هایش از بورس پشیزی ارزش و کارآیی ندارد.»

با وجود شرایط اسف‌بار و بحرانی بورس تهران، علی ربیعی، سخنگوی دولت در نشست خبری روز سه‌شنبه ۱۸ شهریور مدعی شده است که «مطالعات تاریخی اقتصاد ایران نشان می‌دهد ارزش بورس هیچ‌وقت پایین نیامده، بلکه ارزش آن بالا رفته است.» او همچنین مدعی شده که «حمایت از بورس استراتژی دولت است.»

سخنگوی دولت این اظهارات و ادعاها را در حالی مطرح می‌کند که بسیاری از کارشناسان مستقل که پیش‌ازاین، نسبت به خطرات بورس به مردم هشدار داده بودند، بر این باورند که دولت بار خودش را در بازار بورس بسته و دیگر خبری از آن سودهای رویایی نخواهد بود.

مجتبی احمدی | تلویزیون آزادی