مادر تحریم‌ها؛ راهی به‌جز تسلیم نیست

جمهوری خواهان کنگره آمریکا با ارائه طرحی که در رسانه‌ها عنوان «مادر تحریم‌ها» را گرفته، در پی وضع بی‌سابقه‌ترین تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی هستند. برخی تحلیلگران بر این باورند که این طرح می‌تواند رژیم ایران را به یکی از ضعیف‌ترین نظام‌های سیاسی در خاورمیانه تبدیل کند.

به گزارش «شبکه آزادی» از همان زمانی که جان بولتون، مشاور سابق امنیت ملی آمریکا خطاب به جمهوری اسلامی گفت «آن‌قدر فشارتان می‌دهیم تا حصه‌تان بیرون بزند»، مشخص بود که دونالد ترامپ و دیگر جمهوری‌خواهان در پی ضربه‌فنی کردن این رژیم صرفاً با استفاده از ابزار تحریم هستند. واشینگتن با تمام قدرت نظامی که دارد تمام خرابکاری‌های جمهوری اسلامی از حمله به ۶ کشتی در خلیج‌فارس گرفته تا هدف قرار دادن آرامکو و سرنگونی پهپادش را نادیده گرفت تا در میدان تحریم پاسخ کوبنده‌ای به این رژیم بدهد. حالا این تحریم‌ها اثر کرده است؛ به گونه‌ای که محمد قاسمی، رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس اواخر فروردین امسال گفته بود دولت با «کسری ۱۵۰ هزار میلیارد تومانی بودجه» روبه‌رو است.

اما قرار است اوضاع برای ایران از این هم بدتر شود؛ صرفاً به این دلیل که جمهوری اسلامی به رهبری علی خامنه‌ای ایدئولوژی خود را مهم‌تر زندگی و سرنوشت میلیون‌ها ایرانی می‌داند که در رنج اقتصادی روزگار می‌گذرانند. برآوردها نشان می‌دهد دشمنی جمهوری اسلامی با آمریکا هرسال کشور را از ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیارد دلار درآمد نفتی و غیرنفتی محروم می‌کند؛ اما بااین‌حال، هسته سخت قدرت در ایران همچنان بر مواضع‌اش پافشاری و ساز مخالفش را هر روز برای جامعه جهانی کوک می‌کند.

دونالد ترامپ اما خوب می‌داند نقطه ضعف جمهوری اسلامی کجاست و از چه ناحیه‌ای ضربه‌پذیر است. اقتصاد تک‌محصولی این رژیم با تحریم نفتی و بانکی هر روز ضعیف‌تر می‌شود و تاجران بیشتری خانه‌نشین می‌شوند. کشورهایی که پیش از این اصطلاحاً «دوست ایران» محسوب می‌شدند، اکنون نه‌فقط حاضر به تجارت با ایران نیستند، بلکه از پرداخت طلب ایران برای خرید غذا و دارو امتناع می‌کنند؛ به طوری که اخیراً عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی ایران از کره جنوبی شدیداً انتقاد کرده و گفته است ما پولمان را برای خرید کالاهای بشردوستانه می‌خواهیم، این درخواست بزرگی نیست.

به گفته همتی «دودلی‌ها و تردیدهای بانک‌های کره جنوبی اصلاً قابل فهم نیست»، مگر آنکه به گفته وی، کره‌ای‌ها بخواهند «بازی درآورده و با استفاده از پول‌های ایران ذخایر ارزی خود را افزایش دهند.»

بازی درآوردن کره‌ای‌ها صرفاً یکی از ابعاد تلخ تحریم‌های آمریکا است؛ تحریم‌های دولت ترامپ این روزها مانند دندان‌های تیز و محکم شیری نری است که به خرخره شکارش فرورفته و در حال دست‌وپا زدن است. حالا جمهوری خواهان کنگره آمریکا به مثابه فردی که تیر خلاص به مغز دشمنانش شلیک می‌کند، وارد عمل شده و می‌خواهند با افزایش فشارها کار آیت‌الله‌های حاکم بر ایران را یکسره کنند.

طرح جمهوری خواهان آمریکا که لقب «مادر تحریم‌ها» را دارد، قرار است «بی‌سابقه‌ترین تحریم‌ها» را علیه جمهوری اسلامی وضع کند. این طرح علاوه بر تحریم بخش‌های پتروشیمی، خودرو و ساخت‌وساز، معافیت‌های عراق برای دریافت برق ایران را هم لغو خواهد کرد. قطع کمک ۷۰ میلیون دلاری سالانه به دولت لبنان و تحت‌فشار قرار دادن چین و روسیه که همگی از دوستان رژیم ایران هستند، از دیگر بندهای این طرح کنگره است.

وبسایت نشنال به نقل از رایان بول، تحلیلگر شرکت امنیت اطلاعات استرتفور آمریکا نوشته است «این لایحه می‌تواند موجب فشار یا حتی انگیزه‌ بخشی به دولت ترامپ برای تشدید بیشتر تحریم‌ها قبل از انتخابات شود.»

طرح تحریمی جمهوری خواهان یک نکته در دل خود دارد؛ اینکه دونالد ترامپ برخلاف ادعایش تاکنون از همه ابزارهای تحریمی استفاده نکرده و راه‌هایی را برای تنفس جمهوری اسلامی باز گذاشته است. نکته مهم دیگر اینکه به نظر می‌رسد نمایندگان جمهوری‌خواه نسبت به ترامپ مواضع سخت‌تری علیه رژیم ایران گرفته‌اند؛ چراکه بر اساس طرح پیشنهادی، هرگونه اقدام دولت آمریکا برای لغو تحریم‌ها علیه رژیم ایران مشروط به تائید کنگره است.

طرح جمهوری خواهان اگر تصویب شود و به تائید سنا و مجلس نمایندگان برسد، به احتمال زیاد دیگر فکر «مقاومت» را از سر علی خامنه‌ای خواهد انداخت و او را مجبور به تسلیم خواهد کرد. چه اینکه رژیم ایران برای ادامه حیاتش نیاز به پول زیادی دارد و این می‌تواند انگیزه‌ای قوی برای خامنه‌ای باشد تا دست‌های خود را به نشانه تسلیم بالا ببرد. چه‌بسا ده‌ها میلیارد دلارِ بی‌زبان در حساب‌های مسدود شده، خامنه‌ای و باندهای قدرت در ایران را وسوسه کند و همین موجب ایجاد یک اجماع داخلی برای مذاکره با «شیطان بزرگ» شود.

مجتبی احمدی | تلویزیون آزادی