قرارگاه «هفدهم ربیع»؛ سپاه بازار را سرکوب می‌کند؟

یک روز پس از اینکه رهبر جمهوری اسلامی از گرانی‌ها انتقاد و تأکید کرد که «خیلی از مشکلات کنونی ما ربطی به تحریم ندارد و باید علاج شود.»، سپاه پاسداران دست به کار شده و قرارگاهی را تحت عنوان «هفدهم ربیع» به منظور «کنترل قیمت‌ها» راه‌اندازی کرده است؛ موضوعی که دخالت در کار دولت است و می‌تواند منجر به افزایش اختلاف‌ها میان حسن روحانی و فرماندهان ارشد سپاه شود.

به گزارش «تلویزیون آزادی» فشار گرانی‌ها بر مردم هرروز بیش از پیش می‌شود و مردم باید تورم بالای ۴۰ درصد را تحمل کنند. در حالی که نارضایتی مردم از اوضاع بحرانی کشور افزایش یافته و برخی جامعه شناسان هشدار داده‌اند که اعتراضات اجتماعی محتمل‌تر از هر زمان دیگری است، خامنه‌ای در یک سخنرانی از قرنطینه به مقامات رژیمش دستور داد گرانی‌ها را «علاج» کنند.

درست چند ساعت پس از اظهارات علی خامنه‌ای، ستاد تنظیم بازار با هدف بررسی راه‌هایی برای کنترل قیمت‌ها و کاهش نرخ اقلام ضروری مردم، تشکیل جلسه داد. ساعاتی بعد، علیرضا رزم حسینی، وزیر صنعت، معدن و تجارت از این جلسه بیرون آمد و گفت «به طور قطع تصمیمات این جلسه تغییرات مهمی در کوتاه‌مدت بر روی بازار خواهد داشت. تردیدی نیست که با تصمیمات این جلسه در هفته آینده تغییرات محسوسی در قیمت کالاهای اساسی خواهیم داشت.»
منتقدان رژیم ایران می‌گویند اگر قبل از سخنرانی علی خامنه‌ای این امکان وجود داشت که با برگزاری یک جلسه قیمت‌ها را کنترل کرد و نرخ اجناس را کاهش داد پس چرا تاکنون این تصمیم گرفته نشده است. برخی هم بر باورند که رهبر جمهوری اسلامی در شرایطی که طبقه فرودست جامعه تحت فشار است، با امر و نهی اقتصادی به دولت، در پی کسب محبوبیت در میان این طبقه است.

یک روز پس از اینکه خامنه‌ای در سخنرانی خود گفت خیلی از مشکلات ربطی به تحریم ندارد و گرانی کالاهایی مانند گوشت قرمز، گوشت مرغ، گوجه‌فرنگی و پوشک بچه توجیهی ندارد، حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مصاحبه با صداوسیمای رژیم ایران از راه‌اندازی قرارگاهی تحت عنوان «هفدهم ربیع» به کمک بسیج خبر داد که مأموریتش کنترل قیمت‌ها است.

فرمانده کل سپاه پاسداران با اشاره به مشارکت نهادها برای کنترل «زودهنگام و مؤثر» قیمت‌ها از سوی این قرارگاه اشاره کرد و گفت از روز پنج‌شنبه تمامی تصمیمات آن عملیاتی می‌شود.

تشکیل این قرارگاه آن ‌هم از سوی یک سازمان نظامی در حالی است که دولت ده‌ها نهاد نظارتی از جمله ستاد تنظیم بازار، سازمان تعزیرات حکومتی، سازمان حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان برای کنترل بازار و قیمت کالاها دارد؛ بنابراین، ورود سپاه به مسئله کنترل بازار می‌تواند این پیام را برای حسن روحانی داشته باشد که دولت توان مدیریت بازار را ندارد و این سپاه پاسداران است که باید به این عرصه هم ورود کند تا گرانی‌ها مهار شود. این دخالت آشکار در کار دولت، می‌تواند سرآغاز دور جدیدی از اختلاف‌ها میان حسن روحانی و فرماندهان ارشد سپاه در ماه‌های پیش رو باشد.

از سوی دیگر، بسیاری از کارشناسان می‌گویند دخالت در امور بازار نتیجه‌ای جز بدتر شدن شرایط به همراه ندارد و در نهایت به اختلال در نظام عرضه و تقاضا و افزایش قیمت‌ها منجر می‌شود؛ به ویژه اینکه سپاهیان هدفی تحت عنوان «علاج گرانی‌ها» یا به عبارت بهتر «سرکوب قیمت‌ها» را برای تحقق خواسته رهبرشان در سر می‌پرورانند.

ورود یک ‌نهاد نظامی به مسئله‌ای اقتصادی و مشخصاً موضوع قیمت کالاها پیام دیگری هم مبنی بر اوضاع آشفته کشور و هم‌زمان، ناکارآمدی سازوکارهای اداری، اقتصادی، و سیاسی رژیم دارد. به نظر می‌رسد دستگاه‌های دولتی بر اثر فشارهای طاقت‌فرسای تحریم‌ها کارکرد خود را از دست داده‌اند و در شرایط سخت، دلال‌ها کنترل بازار را به دست گرفته‌اند. احتکار کالاهای اساسی که خبرهای آن هر روز در رسانه‌های جمهوری اسلامی منتشر می‌شود و کمبود برخی اقلام ضروری مانند روغن، به وضوح نشان‌دهنده خارج شدن کنترل بازار از کف رژیم ایران است؛ در غیر این صورت نیازی به قرارگاهی مانند هفدهم ربیع وجود نداشت.

تحریریه تلویزین آزادی