عربستان سعودی، دوست یا دشمن جمهوری اسلامی؟

ملک سلمان روز سه شنبه ۱۹ آذر، در جریان اجلاس سران شورای همکاری خلیج فارس همچنین خواستار اتحاد برای حفاظت از امنیت ذخایر انرژی و امنیت کشتیرانی شد.

سخنان ملک سلمان در حالی مطرح شده که آمریکا و عربستان سعودی، ایران را مسئول حملات تابستان گذشته به تاسیسات نفتی آرامکو می دانند. اما سازمان ملل می‌گوید قادر به تایید این مسئله نیست و نیاز به بررسی های بیشتری برای اثبات این مسئله دارند.

پادشاه عربستان همچنین از جامعه جهانی خواسته تا به برنامه های هسته‌ای و موشکی ایران واکنش نشان دهند.

یک روز پس از سخنان پادشاه عربستان سعودی، مارک اسپر، وزیر دفاع ایالات متحده در مورد تهدیدهای جمهوری اسلامی گفت که جامعه جهانی این تهدیدها را تحمل نخواهد کرد.

وزیر دفاع آمریکا روز چهارشنبه ۲۰ آذر در جریان جلسه‌ای در کمیته نظامی مجلس نمایندگان که برای بررسی سیاست‌های دفاعی آمریکا در خاورمیانه برگزار شده بود گفت: «آمریکا تلاش کرده است واکنش به ایران را به شکلی جهانی و بین‌المللی دنبال کند و ما به وضوح به ایران می‌گوییم که فعالیت‌های بدخواهانه‌اش از سوی جامعه جهانی تحمل نمی‌شود.»

او گفت که وزارت دفاع در ۱۸ ماه گذشته از کارزار فشار حداکثری اقتصادی و دیپلماتیک علیه ایران با هدف بازگرداندن رژیم ایران به میز مذاکره برای رسیدن به توافقی بهتر، حمایت کرده است.

در ادامه این جلسه مارک اسپر گفت که فعالیت‌های برهم زننده ایران در ماه‌های گذشته با حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی، ایجاد اخلال در حرکت کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز، ساقط کردن یک پهپاد آمریکایی در حریم هوایی بین‌المللی، و حمایت از گروه‌های نیابتی، افزایش داشته است.

ملک سلمان پیش‌تر در آبان ماه گذشته نیز در یکی از سخنرانی‌ های خود در مجلس شورای انتصابی ضمن اینکه از جامعه بین‌المللی خواسته بود که فعالیت‌های هسته‌ای و برنامه‌های موشکی بالستیک ایران را متوقف کند، گفته بود: «زمان آن فرا رسیده که «آشوب و تخریب» توسط ایران متوقف شود».

تنش میان جمهوری اسلامی و عربستان سعودی در سال های اخیر به اوج خود رسیده؛ این تنش ها پس از روی کار آمدن دولت احمدی نژاد روند صعودی به خود گرفته.

جمهوری اسلامی به دنبال قدرت نمایی در منطقه و تبلیغ آشکار شیعه گری است و از سوی دیگر همواره عربستان سعودی را متهم به تبلیغ گسترده سلفی گری و وهابی‌گری در منطقه می‌کند؛ عربستان هم همواره جمهوری اسلامی را متهم به نقض قوانین بین المللی و دخالت در امور سایر کشور های منطقه میکند.

اتهامی که هر دو این را تاکنون نپذیرفتند.

در آخرین مورد تهدید های لفظی برای دو کشور می‌توان به حسن روحانی، رئیس جمهور ایران اشاره کرد که روز چهارشنبه، ۴ اردیبهشت ۱۳۹۸ گفت: «عربستان سعودی و امارات متحده عربی، بقای خود را مدیون ایران بدانند، هنگامی که صدام قصد حمله به این دو کشور را داشت، ایران حاضر به کمک و همکاری نشد».

چهارماه پس از این اقدام حمله به تاسیسات نفتی آرامکو صورت گرفت.

پس از این اقدام سه کشور اروپایی طرف برجام یعنی آلمان، بریتانیا و فرانسه هم در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند که «ایران مسئول حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی بوده است». این کشورها در بیانیه مشترک خود گفته‌اند که «روشن است که ایران مسئول حمله به تاسیسات نفتی عربستان بوده و وقت آن رسیده که ایران با یک چارچوب مذاکره درازمدت درباره برنامه هسته‌ای و مسائل امنیتی منطقه که شامل برنامه‌های موشکی‌اش هم می‌شود، موافقت کند».

حالا پس از گذشت ماه ها روزنامه وال استریت ژورنال خبر داده که عربستان سعودی به دنبال بهبود روابط خود با ایران است اما باید دید پایان این ماجرا به کجا ختم خواهد شد.

دانیال بابایانی