«شهر موشکی» جدید سپاه و آنچه از آن می‌دانیم

سپاه پاسداران به روال بارهای قبل که در میانه بحران‌های سیاسی یا امنیتی، از «توان بی‌همتای» نظامی خود سخن می‌گفت و جنگ‌افزارهایش را به نمایش می‌گذاشت، بار دیگر از آنچه یک «شهر جدید موشکی» خوانده رونمایی کرده است.

این شهر موشکی چندمین شهر موشکی ادعایی سپاه پاسداران است؟ چه جزییاتی از آن منتشر شده؟ دلیل انتشار این خبر در شرایط فعلی چیست؟

جزییات «شهر موشکی» جدید

خبری که درباره این شهر موشکی از تلویزیون جمهوری اسلامی پخش شد همراه با ویدئویی چهار و نیم دقیقه‌ای بود. این ویدئو علاوه بر سخنان حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، و علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، تصاویری را به نمایش می‌گذارد که برخی از آنها ظاهرا در تونل‌های زیرزمینی و برخی دیگر در فضای باز است.

گوینده در این ویدئو می‌گوید که این مراسم روز دوشنبه ۲۵ اسفند برگزار شد و شامل دو بخش «رونمایی از پایگاه و شهر موشکی جدید نیروی دریایی سپاه» و «الحاق انبوهی از تجهیزات جنگ الکترونیک به یگان رزمی نیروی دریایی سپاه» بود.

در تصاویر زیرزمینی و فضای باز این ویدئو عکس‌های یادبود قاسم سلیمانی، ابومهدی مهندس و محسن فخری‌زاده دیده می‌شود.

بلافاصله پس از انتشار این ویدئو، تحلیلگران و وبسایت‌های رصدکننده فعالیت‌های نظامی ارزیابی‌هایی درباره آن منتشر کردند و سرانجام حساب توییتری «اینتل لب» یکی از نماهای ویدئو در فضای باز را جانمایی کرد و آن را مربوط به «یک پایگاه نظامی نزدیک شیراز» دانست. این منبع درباره تونل‌های نمایش داده شده نیز گفت با اینکه حدس‌هایی درباره محل دقیق آن به دست آمده اما فعلا فقط می‌تواند بگوید «در نزدیکی ساحل دریا واقع شده است».

روزنامه اسرائیلی جروزالم پست تخمین زده است در این ویدئو حدود ۱۷۰ موشک ضدکشتی «نصر» دیده می‌شود.

این نخستین بار نیست که هیاهوی تبلیغاتی جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران درباره توان نظامی یا اتمی‌اش به آسانی شناسایی می‌شود یا حتی در مواردی، به لو دادن اطلاعات حساس منجر می‌شود.

پیش از این گزارش شده بود که یک برنامه تلویزیونی باعث لو رفتن یک سایت موشکی مخفی در سمنان شده است. روزنامه نیویورک تایمز سه سال پیش گزارش داد که یک اندیشکده آمریکایی با بررسی فیلمی که تلویزیون جمهوری اسلامی به یاد حسن طهرانی مقدم پخش کرد، موفق به کشف «سایت شاهرود» در ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی این شهر شدند. در آن برنامه تلویزیونی برای لحظاتی کوتاه عکسی از طهرانی مقدم در اتاق عملیات دیده می‌شد که روی مقوای پشت سر او نوشته شده بود: شاهرود.

در زمینه فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی نیز پخش فیلم بازدید محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور وقت، از تاسیسات هسته‌ای نطنز در سال ۸۷ همچنان باورنکردنی‌ترین گاف است. در آن فیلم، روی نمایشگرهای تاسیسات زوم می‌شد و اطلاعاتی به نمایش گذاشته شد که گفته می‌شود به ساخت ویروس استاکس‌نت بسیار کمک کرد.

چندمین «شهر موشکی» است؟

فرماندهان سپاه پاسداران درباره «شهرهای موشکی» اظهار نظرهای مختلفی کرده‌اند. از جمله علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه، تیرماه امسال گفت: «ما شهرهای شناوری موشک‌انداز را در اختیار داریم و هر زمانی که صلاح باشد آن را به نمایش خواهیم گذاشت. »

پنج سال پیش نیز حسن کریم‌پور، مشاور قاسم سلیمانی، گفته بود جمهوری اسلامی «۱۴ دپوی زیرزمینی» موشک در عمق ۳۰ تا ۵۰۰ متری دارد.»

به هر روی سپاه پاسداران تاکنون پنج بار از شهر جدید موشکی سخن گفته است. گذشته از پنجمین مورد که مربوط به روز دوشنبه است، موارد قبلی از این قرار بود:

– مهرماه ۹۴ تصاویری از یک تونل زیرزمینی در تلویزیون جمهوری اسلامی پخش شد و اعلام شد که برای اولین بار است که اجازه نمایش این تصاویر داده می‌شود.

– سه ماه بعد از آن، ۱۵ دی ۹۴، تلویزیون جمهوری اسلامی تصاویری با عنوان حضور علی لاریجانی، رئیس وقت مجلس شورای اسلامی، در مراسم «رونمایی از شهر موشکی در عمق ۵۰۰ متری زمین» نمایش داد.

– در ۱۸ بهمن ۹۷ ویدئوی دیگری با عنوان شهر «شهر موشکی ایران در اعماق زمین» منتشر شد و سپاه پاسداران آن را کارخانه زیرزمینی تولید موشک‌های بالستیک خواند. حسن روحانی بعدا در اظهار نظری گفت: «شهرهای زیرزمینی نشان دادند تا برجام را به هم بزنند؛ روی موشک شعار نوشتند تا برجام را به هم بزنند.»

– در روزهای پایانی دی‌ماه ۹۸ و پس از حمله موشکی سپاه پاسداران علیه پایگاه عین‌الاسد در عراق به تلافی کشته شدن قاسم سلیمانی، تصاویری از یک «شهر موشکی» نمایش داده شد و سپاه آن را مربوط به انبار موشک‌های سوخت جامد معرفی کرد.

درباره این پنج «شهر موشکی» دو نکته گفتنی است: نخست اینکه روشن نیست تصاویر نمایش داده شده مربوط به پنج نقطه مختلف بوده است یا برخی از تصاویر مشابه بوده‌اند. دوم اینکه در تمامی این پنج بار، اعلام خبر شهر موشکی در میانه بحرانی سیاسی – نظامی، از قبیل برجام، کشته شدن قاسم سلیمانی، انفجار در خجیر و نطنز، صورت گرفته است. در چنین شرایطی، سخن گفتن از توان نظامی از یک سو در حکم شاخ و شانه کشیدن برای آمریکا و اسرائیل تلقی می‌شود و از سوی دیگر، تجدید روحیه برای هواداران جمهوری اسلامی است.

شهر موشکی جدید در چه شرایط سیاسی رونمایی شده است؟

خبر شهر موشکی جدید سپاه پاسداران در حالی منتشر شده که از یک سو تنش بین ایران و آمریکا بر سر احیای برجام تشدید شده و در روزهای اخیر تحرکات شبه‌نظامیان وابسته به جمهوری اسلامی در عراق و یمن را در پی داشته، و از سوی دیگر، هدف قرار گرفتن یک کشتی ایرانی در آب‌های مدیترانه نام اسرائیل را به میان آورده است.

چالش جدید با آمریکا پس از آن تشدید شد که پیش‌بینی مقام‌های جمهوری اسلامی درباره بازگشت سریع آمریکا به برجام در دوره جو بایدن محقق نشد. در روزهای اخیر کمتر روزی بوده است که حسن روحانی یا سایر اعضای کابینه او اظهار نظری در این باره مطرح نکرده باشند.

حمله به کشتی ایرانی «شهرکرد» نیز روز چهارشنبه ۲۰ اسفند در آب‌های بین‌المللی دریای مدیترانه روی داد و این کشتی پس از آنکه هدف اصابت یک شیء انفجاری قرار گرفت دچار آتش‌سوزی محدود شد.

روزنامه وال‌استریت ژورنال حمله به این کشتی را به اسرائیل نسبت داد و نوشت.

پس از آن سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران، گفت محلی که حادثه روی داده «انگشت اتهام» را متوجه اسرائیل می‌کند.

کاپیتان این کشتی به خبرگزاری تسنیم گفته است حادثه زمانی روی داد که کشتی در حوالی ۷۵ مایلی سواحل اسرائیل بود.

انفجار در کشتی شهرکرد حدوده ده روز پس از آن صورت گرفت که انفجاری در یک کشتی تحت مالکیت اسرائیل در دریای عمان روی داد. مقام‌های اسرائیلی ایران را مسئول آن انفجار دانستند.