خروج پرشتاب سرمایه از ایران؛ هرسال ۱۱ میلیارد دلار

اقتصاد ایران در پیچیده‌ترین شرایط خود طی نیم‌قرن اخیر قرار دارد و این وضعیت، اغلب فعالان اقتصادی را ناامید کرده است؛ به طوری که جمع زیادی از سرمایه‌گذاران، کشورهای همسایه مانند ترکیه و گرجستان را برای سرمایه‌گذاری و فعالیت ترجیح می‌دهند؛ مسئله‌ای که منجر به نارضایتی رهبر جمهوری اسلامی‌ شده و از دولت خواسته با ایرانیانی که در کشورهای خارجی ملک می‌خرند، برخورد کند.

به گزارش «تلویزیون آزادی» مسئولان رژیم ایران در اظهارات خود بارها مدعی شده‌اند که آمریکا در برابر ایران «تسلیم» شده و به زودی به «شکست» خود اقرار خواهد کرد؛ اما آنچه در عالم واقع در حال روی دادن است، فشار بیشتر بر جمهوری اسلامی و آب شدن اقتصاد ضعیف ایران است؛ اقتصادی که پاسخگوی نیازهای دهک پایین درآمدی نیست و تورم بالایش هم به جان تهی‌دستان افتاده است.

در این شرایط نه جمهوری اسلامی از مواضع خود کوتاه می‌آید و نه آمریکایی‌ها قصد کاهش فشارها را دارند. چه‌بسا دولت ترامپ پس از چند دور تحریم فزاینده و تاریخی حالا قصد دارد پرونده رژیم ایران را در شورای امنیت مطرح کند و با استفاده از مکانیسم ماشه همه تحریم‌های بین‌المللی را علیه ایران دوباره برقرار کند.

مناقشه میان جمهوری اسلامی و آمریکا چشم‌انداز سیاسی را تیره‌تر کرده و بنابراین، هیچ امیدی برای ادامه فعالیت صاحبان کسب‌وکار باقی نمانده است. برخی کارشناسان اقتصادی می‌گویند از زمان خروج آمریکا از توافق هسته‌ای و بازگشت تحریم‌ها هرسال بیش از ۱۰ میلیارد دلار سرمایه از ایران خارج شده است.

این موضوع را رئیس اتاق بازرگانی تهران هم تائید کرده و متوسط سالانه خروج سرمایه از ایران را ۱۱ میلیارد دلار عنوان کرده است. مسعود خوانساری به وبسایت «دنیای بورس» گفته است «در مجموعِ ۹ سال معادل ۹۸٫۴ میلیارد دلار و به طور متوسط سالیانه ۱۱ میلیارد دلار سرمایه در هرسال از اقتصاد ایران خارج شده است.»

در این میان، اگرچه ماشین تورم به نفع ثروتمندان با شتاب فراوان حرکت می‌کند و سودهای قابل‌توجهی را برای این طبقه به همراه آورده است؛ اما از سوی دیگر، رکودی عمیق بر اقتصاد ایران حاکم است که مانع فعالیت‌های مولد شده و عملاً بسیاری از صاحبان صنایع و تولیدکنندگان را فلج کرده است.

برخی صاحبان کسب‌وکار دارایی خود را به ارز و طلا تبدیل کرده‌اند تا از آثار مخرب کاهش ارزش ریال در امان بمانند و برخی دیگر نیز سرمایه خود را به ترکیه برده‌اند و در آنجا ملک خریده‌اند. مرکز آمار ترکیه اعلام کرده است که ایرانی‌ها در هفت‌ماهه سال ۲۰۲۰ میلادی با خرید سه ‌هزار و ۱۶۸ فقره ملک، رتبه اول خرید ملک در ترکیه را به ‎دست آورده و از شهروندان عراقی نیز سبقت گرفته‌اند.

این موضوع نارضایتی علی خامنه‌ای، رهبری جمهوری اسلامی را هم در پی داشته و روز یکشنبه دوم شهریور در یک سخنرانی تصویری به هیئت دولت دستور داده است با کسانی که در خارج از کشور ملک می‌خرند «برخورد» کند.

دستور خامنه‌ای برای برخورد با کسانی که می‌کوشند سرمایه‌های خود را از شر اقتصاد متزلزل ایران حفظ کنند، در حالی است که بروکراسی گسترده، فساد سازمان‌یافته و موانع متعدد سرمایه‌گذاری در ایران بسیاری از فعالان اقتصادی را فراری داده یا خانه‌نشین کرده است. در واقع شیوه حکمرانی رژیم علی خامنه‌ای طی این سال‌ها به‌ گونه‌ای بوده است که اکنون نه‌فقط سرمایه‌گذاران خارجی جرأت آمدن به ایران را ندارند، بلکه برای سرمایه‌گذاران داخلی هم هیچ انگیزه‌ای برای فعالیت در داخل مرزهای ایران باقی نمانده است.

رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی روز یکشنبه خود یک گاف بزرگ هم داده است؛ او در اظهارات خود گفته است «باید بنا را بر این گذاشت که تحریم‌ها تا ۱۰ سال دیگر ادامه دارد.» این بخش از صحبت او می‌تواند یک سیگنال منفی به صاحبان کسب‌وکار و سرمایه‌گذارانی باشد که همین حالا هم امیدی به ادامه فعالیت ندارند، چه رسد به اینکه بخواهند تا ۱۰ سال دیگر تحت تحریم‌های فلج‌کننده به کارشان ادامه دهند.

مجتبی احمدی | تلویزیون آزادی