تحقیر زنان کارتن‌خواب در سوز زمستان

کارتن‌خواب‌ها تقریباً در همه جای شهر پراکنده هستند. برخی طلاق گرفته‌اند و سرپناهی برای زندگی ندارند و عده‌ای هم به دلیل اعتیاد به مواد مخدر از خانه و کاشانه خود رانده شده‌اند. کوچه پس‌ کوچه‌ها و خیابان‌های تهران و هر جا که بتوان کارتن یا پتویی پهن کرد و خوابید، آنجا پاتوق زنان کارتن‌خواب است؛ زنانی که چهره زشت فقر را در ایران به‌خوبی به تصویر کشیده‌اند، حالا در سوز سرمای زمستان در غفلت نهادهای حکومتی به خود می‌لرزند.

به گزارش «تلویزیون آزادی» معضل کارتن‌خوابی در ایران یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های اجتماعی است که روزبه‌روز ابعاد گسترده‌تری را به خود می‌گیرد. این پدیده اجتماعی که اغلب در کشورهای فقیر و درحال‌توسعه دیده می‌شود، در ایران پررنگ‌تر به نظر می‌رسد. سیاست‌های غلط رژیم ایران در حوزه اقتصادی و اجتماعی را می‌توان عمده‌ترین دلیل گسترش آسیب‌های اجتماعی از جمله کارتن‌خوابی دانست.

تهران مرکز و پایتخت ایران است که اقتصاد و سیاست در آن متمرکز شده و نسبت به شهرهای دیگر دارای فرصت‌های شغلی بیشتری است. این موضوع باعث مهاجرت زنان و دختران زیادی به این شهر شده؛ دختران و زنانی که به امید یافتن شغل، سختی‌های زندگی در این شهر پرآشوب را به جان می‌خرند و برخی از آن‌ها که تاب‌وتوان تحمل رنج‌های بودن در تهران را ندارند، مسیر زندگی‌شان تغییر می‌یابد و به دره‌ای پرت می‌شوند که زنده ماندن در آن مانند معجزه است.

پژوهشگران مسائل اجتماعی می‌گویند بی‌توجهی به پیشگیری از آسیب‌ها، علت عمده افزایش تعداد زنان کارتن‌خواب است. آن‌ها با اشاره به اینکه عده زیادی از کارتن‌خواب‌ها معتاد هستند، تأکید می‌کنند که باید به افزایش مدت بازپروری معتادان و نگهداری بیشتر از آن‌ها توجه شود.

بازهم بی‌برنامگی نهادهای رژیم ایران

به طور دقیق مشخص نیست تعداد کارتن‌خواب‌ها و زنان کارتن‌خواب در ایران و تهران چند نفر است؛ اما شهیندخت مولاوردی معاون سابق امور زنان و خانواده ریاست جمهوری مهر ۱۳۹۴ در مصاحبه‌ای که با خبرگزاری«فارس» وابسته سپاه پاسداران داشته است، گفته: «آمار رسمی دراین‌باره نداریم، اما آمار غیررسمی می‌گوید؛ یک‌سوم ۱۵ هزار کارتن‌خواب تهران را زنان تشکیل می‌دهند.»

نبود آمارهای مستند، بی‌برنامگی رژیم حاکم بر ایران در زمینه ساماندهی زنان کارتن‌خواب را در پی داشته است. با وجود صدها موسسه خیریه، شهرداری، بهزیستی، کمیته امداد و معاونت امور زنانِ ریاست جمهوری می‌شد این پدیده ناامیدکننده اجتماعی را در چند سال برطرف کرد؛ اما نه دولت و نه مجلس هیچ برنامه و بودجه‌ای را برای حل این مسئله در نظر نگرفتند.

تحقیر زنان کارتن‌خواب

زنان کارتن‌خواب در شرایطی به حال خود رها شده‌اند که بیشتر آن‌ها یا بیماری هپاتیت دارند یا بر اثر اعتیاد، دچار بیماری ایدز هستند و از سوءتغذیه نیز رنج می‌برند. تا اینجا تنها اقدامی که برای زنان کارتن‌خواب انجام ‌شده، در نظر گرفتن گرمخانه‌های غیراستاندارد و تحقیرآمیزی است که شهرداری برای مدت کوتاهی آن‌ها را در این سرپناه نگهداری می‌کند. یک جامعه‌شناس به خبرگزاری ایسنا می‌گوید: «۱۷ تا ۲۰ هزار کارتن‌خواب در تهران حضور دارند و سؤال من از مجموعه شهرداری آن است که آیا با گرمخانه درست کردن می‌توان مشکلات آنان را حل کرد؟»

امیرمحمود حریرچی ادامه می‌دهد: «بررسی‌ها نشان می‌دهند کارتن‌خواب‌ها اصلاً تمایلی به حضور در گرمخانه‌ها ندارند؛ زیرا این گرمخانه‌ها برای آنان حکم زندان را دارد و به علت بدرفتاری‌ با آن‌ها دائماً تحقیر می‌شوند.»

البته مسئله تحقیر زنان کارتن‌خواب چندان هم تازه نیست؛ پیش‌ازاین، در اردیبهشت ۱۳۹۵ گفته می‌شد دولت برای جلوگیری از به وجود آمدن کودکان کارتن‌خواب قصد دارد، زنان کارتن‌خواب را «عقیم» کند؛ هرچند که در آن مقطع، معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در اطلاعیه‌ای اعلام کرد «موضوع این بحث مربوط به یک سال پیش است.»

جمهوری اسلامی در اغلب موارد برای بحران‌های اجتماعی که در پی سیاست‌های نادرستش به وجود آمده، راهکارهای دردسرساز را پی گیری کرده و هزینه‌های مادی و معنوی جامعه را افزایش داده است. استفاده نکردن از کارشناسان و نخبگان و وجود فساد گسترده در دستگاه‌های اجرایی نیز از دیگر مشکلاتی است که مانع رفع بحران‌های اجتماعی می‌شوند.

تحریریه تلویزیون آزادی