اقتصاد کرونایی

هر سال در آستانه عید نوروز بازارها و فروشگاه مملو از مردمی بود که خودشان را برای سال نو آماده می کردند؛ اما ویروس کشنده ای که در یک ماه گذشته وارد کشور شده، ایرانی ها را خانه نشین کرده و تقریبا همه کسب و کارها را هم از پا انداخته است.

به گزارش «شبکه آزادی» ویروس کرونا تا اینجای کار به بازار بورس، بخش گردشگری و حمل و نقل، هتلداری، اغذیه فروشی ها، آجیل فروشی ها، شیرینی فروشی ها و پوشاکی ها خسارت های گسترده ای زده و کسب و کار میلیون ها نفر تعطیل یا با رکود عمیق مواجه شده است. کرونا باعث شده شاخص کل بازار بورس ایران فقط در روز سه شنبه ۲۰ اسفند حدود ۱۴ هزار واحد ریزش کند. کارشناسان می گویند اگر روند کنونی ادامه پیدا کند، فعالان اقتصادی سرمایه های خود را به سمت بازارهای ارز و طلا خواهند برد.

تا قبل از ورود ویروس کرونا به ایران، اقتصاد این کشور به دلیل سوءمدیریت رژیم و تحریم های آمریکا در رکود به سر می برد؛ اما این ویروس رکود را به شدت تعمیق کرده و حتی بسیاری از اصناف را به تعطیلی کشانده است. محمدعلی فرخ مهر، رئیس اتحادیه هتلداران و هتل آپارتمان های تهران با اذعان به اینکه ویروس کرونا کمر هتلداری را خرد کرده است، می گوید «شرایط به گونه ای است که ۵۰ درصد هتل های تهران تعطیل شده و ضریب اشغال با تخفیف های که اعمال می شوند فقط پنج تا ۱۰ درصد است.»

بازار پوشاک هم حال و روز چندان خوشی ندارد. ایرانی هایی که عادت داشتند هر سال در آستانه عید نوروز لباس نو بر تن کنند، حالا به دلیل شیوع ویروس کرونا حتی حاضر نیستند وارد فروشگاه های پوشاک شوند. مجید افتخاری، عضو هیئت مدیره اتحادیه صنف تولیدکنندگان و فروشندگان پوشاک تهران با بیان اینکه بازار اسفند فقط بازار یک ماه نیست و کسبه و تولیدکنندگان سعی می‌کنند مشکلات خود را در این ماه برطرف کنند،  می گوید «فروش واحدهای پوشاک نسبت به بهمن ماه امسال ۹۰ درصد افت داشته و باید به این نکته هم توجه شود که بعد از توقف شیوع ویروس کرونا، پوشاک در اولویت نیازهای مردم نخواهد بود.»

شیرینی فروشی ها صنف دیگری هستند که فعالان آن امید زیادی به رونق شب عید داشتند؛ اما مردم از هرچه خوراکی است ترسیده اند و حاضر به خرید شیرینی برای شب عید خود نیستند. علی بهره مند، رئیس اتحادیه صنف دارندگان قنادی و شیرینی و کافه قنادی تهران با تاکید بر اینکه واحدهای تولید شیرینی نکات بهداشتی را رعایت می کنند، می افزاید «شرایطی که ویروس کرونا به وجود آورده این صنف را کاملاً به رکود رسانده است.»

اما به دلیل مشکلات اقتصادیِ ناشی از ویروس کرونا، در فضای مجازی پویشی برای بخشش اجاره بهای واحدهای تجاری و مسکونی راه افتاده و مردم از یکدیگر می خواهند اجاره اسفندماه را از مستاجران خود دریافت نکنند.

رئیس کل بانک مرکزی هم اخیرا طی یادداشتی در صفحه اینستاگرامی خود اعلام کرد که در شورای پول و اعتبار تصمیم گرفته شده است بانک ها اقساط اسفند و فروردین ۹۸ و اردیبهشت ۹۹ صاحبان کسب و کارها به انتهای اقساط آنها منتقل شود؛ اما گزارش ها حاکی از این است که اغلب بانک ها از این دستور شورای پول و اعتبار سرپیچی کرده اند.

کارشناسان امهال بدهی های بانکی برای صاحبان کسب و کار را کافی نمی دانند و می گویند برای جلوگیری از فاجعه اقتصادی در دوران شیوع ویروس کرونا دولت باید حمایت بیشتری از فعالان اقتصاد داشته باشد. وحیدی محمودی، استاد اقتصاد دانشگاه تهران به روزنامه ایران گفته است «دولت باید یک بسته حمایتی برای تولید و کسب و کارهای کشور تنظیم کند که مسئولیت آن با بخش هایی نظیر وزارت اقتصاد، بانک مرکزی و وزارت صمت است. هدف، حفظ وضع موجود این نهادهای اقتصادی است تا شرایط به حالت عادی بازگردد. باید صنایع به قدر کافی پشتیبانی شوند تا چرخ تولید بچرخد و بخش مولد کشور آسیب نبیند.»

ناظران می گویند جمهوری اسلامی که اکنون از کنترل ویروس کرونا عاجز است، همان ابتدا می توانست با اطلاع رسانی و تدابیر ویژه بهداشتی این ویروس را کنترل و از شیوع گسترده آن جلوگیری کند؛ اما پنهانکاری رژیم منجر به فاجعه در کشور شده است. بر اساس آمار وزارت بهداشت ایران تا روز سه شنبه ۲۰ اسفند هشت هزار و ۴۰۲ نفر به کرونا مبتلا شده اند و ۲۹۱ نفر بر اثر ابتلا به این ویروس جان باخته اند. این در حالی است که برخی گزارش ها نشان می دهد تا کنون حدود ۱۳۰۰ نفر در ایران به دلیل ابتلا به کرونا جانشان را از دست داده اند.

مجتبی احمدی