آماده‌باش لشکر گرسنگان؛ عبور از ملاها اجتناب‌ناپذیر است

در کل تاریخ چهل‌ساله جمهوری اسلامی هیچ‌گاه دیده نشده است که این رژیم با بحران‌های کنونی روبرو شود. در حالی که سلطه ولایت‌فقیه بر عراق رو به افول است، حسن نصرالله تحت‌فشار تحریم‌ها کاسه گدایی دست گرفته و هم‌زمان صدها هزار معترض در خیابان‌های بیروت علیه‌ گروه تروریستی‌اش شعار سر می‌دهند. ملاهای حاکم بر ایران بر اثر بی‌کفایتی و سرکوب وحشیانه مردم، مشروعیت خود را از دست داده‌اند و دیگر محبوبیت چندانی هم میان طرفداران سنتی خود ندارد. این در حالی است که آمریکا شدیدترین تحریم‌ها را علیه جمهوری اسلامی وضع کرده و به گفته خود حکومت، ۶۰ میلیون ایرانی بر اثر سیاست‌های غلط اقتصادی دچار فقر و گرسنگی شده‌اند. رسوب مشکلات، فساد، استبداد و ناتوانیِ این رژیم در حل مشکلات اقتصادی موجب شده توده‌های مردم تصمیم بگیرند دیگر پای صندوق‌های رأی نروند.

به گزارش «شبکه آزادی» سخنگوی دولت روز شنبه ۲۳ آذر طی یادداشتی در روزنامه ایران به فشار خردکننده تحریم‌ها اذعان کرده و با اشاره به اعتراض‌های آبان ۹۸، نوشته است «امروز من معتقدم ما اشتباه کردیم، باید مسئله تحریم را برای مردم به طور شفاف تبیین می‌کردیم، اما به دلیل عدم سوءاستفاده دشمنان امکان تشریح وضعیت را برای مردم نداشتیم.» این اظهاراتِ همان علی ربیعی است که در قامت وزیر کار و سخنگوی دولت پا به‌ پای علی خامنه‌ای و دیگران تحریم‌ها را بی‌اثر می‌خواند و مدعی شکست آمریکا بود.

ربیعی در یادداشت خود ضمن اذعان به در اقلیت بودن طرفداران رژیم، نوشته است «ناآرامی‌های آبان یک بار دیگر به هولناک‌ترین شکل، خطای رویکرد کتمان و انکارگرایانه در قبال تحریم‌ها را نشان داد. باید از این حوادث تلخ درس گرفت.»

سخنگوی دولت در اینجا تلویحاً گفته است تحریم‌ها بر کاهش درآمدهای ارزی رژیم اثرگذار بوده و ما این مسئله را از مردم انکار کردیم. سپس برای جبران کاهش درآمدهای خود، نرخ بنزین را افزایش دادیم و مردم اعتراض کردند؛ بنابراین، می‌توان گفت ربیعی نیز اذعان کرده است که اعتراض‌های آبان ۹۸ ریشه در بی‌کفایتی ملاها در حل اختلاف‌های خارجی و محرم ندانستن مردم در مسائل کلان کشور دارد.

جمهوری اسلامی در بُعد داخلی نه‌فقط با نارضایتی و اعتراض‌های خیابانی مردم روبرو است، بلکه در کنترل و مدیریت اوضاع سیاسی خود نیز دچار بحران شده است. تا انتخابات مجلس شورای اسلامی کمتر از سه ماه زمان باقی مانده است؛ اما بسیار بعید به نظر می‌رسد مردمی که تا همین دو سه هفته پیش کف خیابان‌ها شعار «مرگ بر خامنه‌ای» و «مرگ بر جمهوری اسلامی» سر می‌دادند، پای صندوق‌های رأی حاضر شوند.

کاهش مشارکت مردم در انتخابات برای رژیمی که سعی دارد با انتخابات فرمایشی، نمایش دموکراسی به راه بیندازد، درد فراوانی خواهد داشت. رهبر جمهوری اسلامی همواره پس از انتخابات یک سخنرانی ترتیب می‌دهد تا درصد مشارکت مردم را مصادره به مطلوب کند؛ اما معلوم نیست این بار چه حرفی برای گفتن خواهد داشت؛ مگر اینکه وزارت کشور با آمارهای قلابی از مشارکت مردم در انتخابات، به دادش برسد و صداوسیما نیز مانند قبل، پروپاگاندای حکومتی به راه بیندازد.

به نظر می‌رسد اوضاع ایران و رژیمش حتی از آنچه خود مردم هم فکر می‌کنند بدتر است. جمهوری اسلامی نشان داده است که خواسته‌های منطقی مردم را نمی‌پذیرید و ظرفیت اصلاح نیز ندارد. در سال ۱۳۷۸ جنبش دانشجویی نتوانست تغییری در جهت بهبود فضای سیاسی کشور ایجاد کند و در سال ۱۳۸۸ نیز طبقه متوسط و نخبگان نیز نشان دادند قادر به فشار آوردن به رژیم در جهت حل مشکلات نیستند؛ اما جمهوری اسلامی از دی‌ماه ۹۶ با طبقه‌ای از جامعه روبرو شده که هیچ‌چیزی برای از دست دادن ندارد و آماده است برای تغییرات اساسی جانش را هم بدهد.

از دی‌ماه ۹۶ حریف رژیم ملاها مردمانی هستند که نانی در سفره‌شان باقی نمانده و هر روز در سختی و تنگدستی روزگار سپری می‌کنند. یک جامعه‌شناس ایرانی به این افراد عنوان «لشکر گرسنگان» را داده است. سعید معیدفر در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا با اشاره به اینکه «ما در آینده نزدیک قطعاً با هجوم گرسنگان و محذوفین به کلان‌شهرها مواجه خواهیم شد»، گفته است «فعلاً ممکن است بتوانند با برخورد‌های امنیتی اوضاع را جمع کنند؛ اما در واقع این لشکر گرسنگان چنان قدرتی خواهند داشت که هیچ‌کسی جلودار آن‌ها نیست.»

جمهوری اسلامی تاکنون کوشیده است با بسته‌های غذایی، یارانه نقدی و گاهی هم سرکوب وحشیانه «لشکر گرسنگان» را مهار کند؛ اما سرعت نرخ تورم و تعمیق رکود به درجه‌ای رسیده که مهار آن از توان رژیم خارج است؛ رژیمی که سرمایه اجتماعی خود را از دست داده و به دلیل دشمنی با مردم خود و نفرت پراکنی در منطقه، از درون و بیرون تحت‌فشار بی‌سابقه‌ای قرار گرفته است.

مجتبی احمدی