آشوب در بازار خودرو؛ پراید به ۶۵ میلیون تومان رسید!

بازار خودرو در ایران بار دیگر ملتهب شده و قیمت محصولات بی‌کیفیت سایپا و ایران‌خودرو سر به فلک گذاشته است. برخی می‌گویند علت بی‌ثباتی در بازار خودرو، کاهش عرضه است؛ اما ایران‌خودرو ضمن رد این موضوع، مدعی شده که روزانه ۲۶۰۰ دستگاه خودرو به بازار تزریق می‌کند.

به گزارش «شبکه آزادی» پراید در بازار آزاد در کمتر از دو ماه از ۵۰ میلیون تومان به ۶۵ میلیون تومان رسیده و قیمت پژو ۴۰۵ هم رکورد زده و از مرز ۹۳ میلیون تومان گذشته است. همین دو قلم کافی است تا به قیمت سایر خودروها نیز پی ببریم؛ خودروهایی که اساساً کیفیتی ندارند و حتی خواسته‌های سازمان ملی استاندارد را هم نمی‌توانند تأمین کنند.

وقتی رئیس‌جمهوری آمریکا ۲۱ ماه پیش از توافق هسته‌ای خارج شد و ظرف سه ماه بعد اقتصاد ایران از جمله صنعت خودروی این کشور را تحت تحریم قرار داد، هیچ‌کس گمان نمی‌کرد، چنین روزهای پر تلاطمی برای بازارها در پیش باشد. در حالی که مرکز آمار گزارش داده است نرخ تورم تولیدکننده اندکی کاهش‌یافته و به ۵۰ درصد رسیده، تولیدکنندگان می‌گویند مواد اولیه نه فقط گران شده، بلکه کمیاب هم شده است.

برای مثال، گزارش‌ها نشان می‌دهد ایران‌خودرو و سایپا برای تأمین برخی قطعات وارداتی دچار مشکل شده‌اند و هزاران خودرو ناقص کف کارخانه‌هایشان مانده است. ارز چندانی هم در سامانه نیما باقی نمانده که این دو شرکت بزرگ بتوانند مواد اولیه و قطعات وارد کنند.

در این میان، قیمت ارز در بازار آزاد هم روز دوشنبه ۲۱ بهمن از مرز ۱۴ هزار تومان گذشت تا نوید یک موج تورم جدید را بدهد. مجموعه مشکلات اقتصادی دست‌به‌دست هم داده‌اند تا قیمت انواع خودروی داخلی و خارجی در بازار ایران رو به افزایش بگذارد.

اکنون اوضاع بازار خودرو به گونه‌ای است که حتی صدای رئیس قوه قضائیه هم در آمده و گفته «گزارش‌هایی به دستگاه قضایی رسیده که قابل‌قبول نیست.» ابراهیم رئیسی با اشاره به اینکه هرج‌ومرج در بازار خودرو «پسندیده نیست»، اظهار داشته است که مسئولان قول داده بودند «نظارت» کنند تا قیمت‌ها افزایش نیابد.

برخی کارشناسان مدعی‌اند که افزایش قیمت خودرو در روزهای اخیر به دلیل کاهش عرضه خودرو از سوی ایران‌خودرو و سایپا بوده است؛ اما ناصر غریب‌نواز، از مدیران بازاریابی و فروش ایران‌خودرو به خبرگزاری ایسنا گفته است «به طور میانگین و بدون احتساب روزهای تعطیل روزانه بیش از ۲۶۰۰ دستگاه از محصولات ایران‌خودرو تحویل داده شده که این آمار نشان می‌دهد، روند تحویل خودرو به بازار به‌درستی و به حد کافی بوده است.»

ادعای مدیر بازاریابی ایران‌خودرو در حالی است که آمارها بیانگر کاهش تولید و عرضه محصولات این شرکت است. مجموع تولید ایران‌خودرو طی ۱۰ ماهه امسال ۱۲۶ هزار دستگاه بوده که نسبت به ۱۰ ماهه سال گذشته حدود ۲۴٫۵ درصد کاهش داشته است. سایپا هم اوضاعی بهتر از این ندارد و با کاهش تولید و عرضه محصولاتش روبه‌رو شده است.

تاثیر تورم انتظاری در جامعه و هجوم مردم به بازارهای غیرمولد برای حفظ ارزش دارایی‌هایشان را هم نباید از نظر دور داشت. تحریم‌ها و کاهش تولید ناخالص داخلی باعث شده مردم انتظار تورم بیشتری را برای آینده‌ای نزدیک داشته باشند. به همین خاطر بسیاری از فعالان اقتصادی و مردم عادی به سمت بازار سودآور خودرو رفته‌اند.

جدای از مشکلاتی که بر سر راه تولید خودرو قرار دارد، به نظر می‌رسد، خودروسازان ایرانی با کاهش عمدی عرضه، به افزایش قیمت خودرو در بازار آزاد دامن می‌زنند تا از این راه به سود بیشتری برسند یا زیان‌های خود را کاهش دهند. بر اساس صورت‌های مالی ارائه‌شده به بورس، زیان انباشته سایپا و ایران‌خودرو از فروردین تا پایان شهریور امسال به بیش از ۲ هزار و ۳۰۰ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان رسیده است.

این دو خودروساز بزرگ علاوه بر زیان دهی، بدهی‌های کلانی هم روی دستشان مانده است. امیر خجسته، نایب‌رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس مهرماه امسال به خبرگزاری فارس گفته بود «بدهی شرکت‌های سایپا و ایران‌خودرو به بانک‌ها به ۳۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.»

شاپور سامعی، نایب‌رئیس انجمن سازندگان و قطعات خودرو هم از بدهی ۲۰ هزار میلیارد تومانی خودروسازان ایرانی به قطعه سازان خبر داده است؛ مسئله‌ای که به بحرانی جدی برای قطعه سازان تبدیل ‌شده و کار بسیاری از آن‌ها را به تعدیل نیرو یا ورشکستگی کامل کشانده است.

مجبتی احمدی / تلویزیون آزادی