مناقشه ایران و آمریکا؛ مواجهه با بن‌بست سیاسی

با تحریم بخش پتروشیمی، حلقه محاصره اقتصادی جمهوری اسلامی تنگ‌تر شده و از سوی دیگر با اقدام‌های خطرناک این رژیم، توافق هسته‌ای در حال فروپاشی کامل است. وضعیت کنونی شبیه یک بن‌بست سیاسی است که خروج از آن برای طرف‌های درگیر چندان ساده به نظر نمی‌رسد.

به گزارش «شبکه آزادی» مسیر اشتباهی را که جمهوری اسلامی انتخاب کرده است هر روز میلیون‌ها دلار خسارت روی دست ایران می‌گذارد. در حالی ‌که مردم علاقه‌مند به نوع دیگری از رابطه با جهان هستند، هسته سخت قدرت به رهبری علی خامنه‌ای از «مقاومت» و «ایستادگی در برابر دشمن» دم می‌زند و وزیر نیروی رژیم نیز از مردم می‌خواهد روزانه «یک وعده‌ غذا» بخورند تا تحریم‌ها بی‌اثر شوند.

ایرانی‌ها در حالی متحمل سختی‌های اقتصادی و معیشتی شده‌اند که دولت روحانی از سال ۱۳۹۲ تا پایان سال ۱۳۹۶ معادل ۲۷۳ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار نفت فروخته و میلیاردها دلار نیز از طریق توافق هسته‌ای به دست آورده است. مشخص نیست این درآمدهای کلان صرف چه اهدافی شده ولی طی همین مدت تروریسم جمهوری اسلامی از یمن تا سوریه و از افغانستان تا عراق گسترش یافته و فرماندهان حزب‌الله لبنان فربه‌تر از گذشته شده‌اند.

رویکرد سیاسی و شیوه حکمرانی جمهوری اسلامی بیش از اینکه در راستای منافع ملی باشد، در خدمت اهداف مذهبی و شیعه گستری در منطقه است. این مسئله، اکثریت ایرانی‌ها را که با درآمدهای اندک روزگار سختی را می‌گذرانند، به خشم آورده و خواهان تغییر اساسی در کشور هستند.

سهم این اکثریت، صرفاً تحریم و فشار اقتصادی بوده، حال‌آنکه سران و کارگزاران رژیم مشغول فساد مالی و فرزندان آن‌ها در مناطق خوش آب‌وهوای جهان مشغول زندگی‌های لاکچری هستند. مردم در شبکه‌های اجتماعی سؤال می‌کنند چه کسی باید «مقاومت» و «ایستادگی» کند، مردم عادی یا صاحبان ثروت؟

آنچه از شواهد و واقعیت‌ها پیداست، حاکی از فشارهای خُردکننده بر مردم کوچه و بازار است. تورم ۸۲٫۶ درصدی خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها، دلار ۱۴ هزار تومانی، قبض‌های سنگین آب و برق و سهم ۵۰ درصدی اجاره خانه از درآمد خانوار، آن بخشی از جامعه را تحت ‌فشار قرار می‌دهد که ماهانه فقط یک‌ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان دستمزد دریافت می‌کنند.

اوضاع اقتصادی ایران هر ماه با تحریم تازه‌ای وخیم‌تر می‌شود؛ اما جمهوری اسلامی روندی را آغاز کرده است که طی آن توافق هسته‌ای رو به فروپاشی کامل قرار دارد. مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به‌ تازگی اعلام کرده است که رژیم ایران تولید اورانیوم غنی‌شده را افزایش داده است. علاوه بر این، رئیس‌جمهوری ایران به قدرت‌های اروپایی هشدار داده است که تا ۱۸ تیرماه اقدامات دیگری را برای نقض «برجام» انجام خواهد داد؛ مسئله‌ای که می‌تواند اروپایی‌ها را در کنار آمریکا قرار دهد و یک اجماع جهانی علیه ایران ایجاد کند.

وضعیت کنونی شبیه یک بن‌بست سیاسی است که خروج از آن برای طرف‌های درگیر چندان ساده به نظر نمی‌رسد؛ مگر اینکه در این مناقشه بی‌سابقه، رژیم ایران از مواضع خود کوتاه بیاید و به‌ جای مقاومت بی‌نتیجه و پرهزینه در برابر ایالات‌متحده آمریکا، میز مذاکرات را انتخاب کند؛ چنانکه مورگان اورتگاس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز به تازگی اعلام کرده است تنها راه‌حل، «دستیابی به توافقی جدید و بهتر با ایران» است.

بی‌تردید مسیرهایِ غیر از مذاکره، انتهای خوشایندی نخواهند داشت. به جز مذاکره و توافقی جدید، گزینه‌های دیگری مانند فروپاشی اقتصادی ایران و یک جنگ تمام‌عیار روی میز قرار دارند که در نهایت می‌توانند به فقر و فلاکت مردم و کشته و زخمی شدن ده‌ها هزار انسان و آوارگی میلیون‌ها ایرانی به کشورهای اروپایی منجر شود؛ شاید این چیزی است که مقامات رژیم ایران می‌خواهند!

مجتبی احمدی