عبور از پیچ خطرناک ترامپ به کمک ژاپن

یک روز پس از سفر رئیس‌جمهوری آمریکا به ژاپن، منابع خبری گزارش داده‌اند که نخست‌وزیر ژاپن برای نخستین بار به تهران سفر می‌کند. این سفر به زعم تحلیلگران مهم و تعیین‌کننده خواهد بود؛ چراکه گفته می‌شود شینزو آبه حامل پیام رئیس‌جمهوری آمریکا برای تهران است.

به گزارش «شبکه آزادی» مقامات و رهبران جمهوری اسلامی بارها به ‌صراحت اعلام کرده‌اند که هرگز با ایالات‌متحده آمریکا مذاکره نمی‌کنند، مگر اینکه دولت دونالد ترامپ به توافق هسته‌ای بازگردد و تعهدات خود را اجرا کند؛ اما از سوی دیگر، وزیر امور خارجه ایران مرتباً به دوره‌گردی در کشورهای آسیایی و اروپایی می‌رود و تلاش می‌کند یک میانجی برای عبور از بحران کنونی پیدا کند.

به نظر می‌رسد تلاش‌های اخیر محمدجواد ظریف به نتیجه رسیده و توانسته است دولت ژاپن را متقاعد کند که در مناقشه ایران و آمریکا نقش واسطه را بر عهده بگیرد تا جمهوری اسلامی از پیچ تند و خطرناک ترامپ عبور کند.

سفر اخیر ظریف به ژاپن یعنی کشوری که رابطه بسیار نزدیکی با آمریکا دارد و همواره خواهان برقراری صلح در خاورمیانه بوده است، تنها یک دلیل داشت و آن‌هم اعلام آمادگی ایران برای آغاز مذاکرات با واشینگتن.

رئیس‌جمهوری آمریکا نیز که بعد از ظریف به ژاپن سفر کرد، از میانجی‌گری توکیو استقبال کرده و خواهان مذاکره با رژیم ایران شده است. دونالد ترامپ در نشست خبری با شینزو آبه اظهار داشت «من می‌دانم که هم ژاپن و هم نخست‌وزیرش روابط خوبی با ایران دارند. خواهیم دید که چه اتفاقی خواهد افتاد.»

به نظر می‌رسد پس از ماه‌ها تنش، دو طرفِ مناقشه یعنی رژیم ایران و دولت آمریکا به این نتیجه رسیده‌اند که هیچ گزینه‌ای بهتر از ژاپن برای ایفای نقش کاتالیزور و میانجی وجود ندارد. منابع خبری ژاپن گزارش داده‌اند که شینزو آبه اواسط ماه ژوئن به تهران می‌رود و با حسن روحانی و علی خامنه‌ای دیدار و گفت‌وگو خواهد کرد.

گفته می‌شود او حامل پیام ترامپ است و برای آوردن جمهوری اسلامی پای میز مذاکرات همه تلاش خود را انجام می‌دهد. اگرچه میانجی‌گری توکیو می‌تواند از تلخی جام زهر برای رژیم ایران بکاهد؛ اما نباید از یاد برد که این بار تلخی زهر بیش از دفعات گذشته است.

این بار ۱۲ شرط پیش روی جمهوری اسلامی قرار دارد که پذیرش هرکدام از آن‌ها به معنای نوشیدن یک جام زهر کشنده است. بااین‌حال، به جز مذاکره و قبول شرایط آمریکا، هیچ مسیر دیگری در مقابل جمهوری اسلام وجود ندارد، مگر اینکه منتظر بماند تا تورم، رکود اقتصادی و بیکاری به یک فاجعه تمام‌عیار تبدیل شوند و عنان حکومت از کف برود.

در حال حاضر اقتصاد ایران تقریباً به طور کامل ایزوله شده و مطابق اذعان مرکز پژوهش‌های مجلس، طی سال گذشته ۲۳ تا ۴۰ درصد ایرانی‌ها به زیر خط فقر سقوط کرده‌اند. این ۴۰ درصد عمدتاً افرادی هستند که مسائلی مانند «سانتریفیوژ»، «غنی‌سازی» و «موشک بالستیک» برایشان کوچک‌ترین اهمیتی ندارد و اگر مسئله معیشت‌شان حل نشود، بی‌تردید در خیابان‌ها با رژیم ولایت‌فقیه تسویه‌حساب خواهند کرد.

شرایط در مجموع به گونه‌ای است که مذاکره و مصالحه با ابرقدرتی چون آمریکا برای رژیم ایران از همه نظر به صرفه و معقول به نظر می‌رسد؛ چراکه دیگر نه کاری از دست اروپا برمی‌آید و نه ذخایر ارزیِ کافی برای ادامه «مقاومت» باقی ‌مانده است؛ بنابراین، علی خامنه‌ای شاید فرصت را غنیمت بشمارد و به کمک ژاپنی‌ها از فروپاشی دستگاه ولایت ‌فقیه جلوگیری کند.

مجتبی احمدی