سیل گلستان: نابودی صدها خانه مسکونی ایام نوروز را به کام شهروندان تلخ کرد

فاجعه سیلاب در استان های مازندران و گلستان، موجب فلج شدن زندگی روزمره، خسارت بزرگی شد؛ سیل در شهرهای آق‌قلا، گنبدکاووس و گمیشان در ترکمن‌صحرا آسیب های زیادی وارد کرد و صدها خانه را غیر قابل استفاده ساخت.

سیل بیش از نیمی از شهرستان آ‌قلا را فرا گرفت به طوریکه میرو محمد، معاون استاندار گلستان گفت که نیمی از شهر آق‌قلا و ده روستای اطراف آن دچار آب گرفتگی شده است که روستاها پیش از آن تخلیه شده بودند و هیچ تلفات جانی وجود نداشت اما صدها خانه در استان هم اکنون غیر قابل استفاده است.

۲۹ اسفندماه با باز شدن سد گلستان و تخلیه دست‌کم ۶ روستای همجوار با سد، سیلاب ها وارد شهرستان گنبد شد؛ این سیلاب ها که از سمت شمال این شهرستان وارد شده بود سریعا به سایر نقاط شهر پیشروی کردند.

وب‌سایت توهرا گزارش داده که در برخی از مناطق، شهروندان تا دو روز شاهد قطعی برق بودند؛ برخی منازل که در بستر این رودخانه ساخته شده بود نیز تخریب شدند.

مسئولان شهرداری نیز اعلام کردند که در این حادثه بیش از ۱۰۰۰ منزل مسکونی خسارت دیده است؛ شماری از شهروندان گنبد که منازل آنان زیر سیل آسیب دیده بود، در سالن های ورزشی المپیک، نقی پناهی، چایی‌بوئین اسکان داده شدند.

آخرین گزارشات حاکی آن است که سیلاب ها به سمت شهرستان آق‌قلا رفته و همچنین روستاهای اطراف شهرستان آق‌قلا از جمله «چنسولی، سیدلر، میرزاعلی یلقی، سلاق یلقی، قرنجیک پورامان و مراتع سقر یلقی و قسمتی از روستای قانقرمه» دچار سیل و آبگرفتگی شده‌اند.

تصاویری و ویدئوهایی که در صفحات اجتماعی منتشر شده نشان می‌دهد عمق آب در شهرستان آق‌قلا نزدیک به سه متر رسیده است.

از سوی دیگر وارد شدن حجم عظیمی از آب سد ها نیز موجب اعتراض فعالان محیط زیست در ایران شده است؛ به گفته آنان عامل اصلی سیل گلستان در منطقه ترکمن‌صحرا شخص دولت احمدی نژاد و روحانی است.

زهرا کشوری، روزنامه نگار و فعال محیط زیست در واکنش به این موضوع در توییتر نوشت: «سیلاب اندوهی که به جان گلستان افتاده از جنگلتراشی است که از دهه ۸۰ شروع شد و مردم گلستان هم با فروش زمین آن را شدت بخشیدند».

بهره‌برداری نامناسب از اراضی، برداشت بی‌رویه مصالح رودخانه‌ای، تخریب جنگل و پوشش‌گیاهی مراتع و تبدیل و تغییر کاربری کشاورزی، ساخت جاده، پل‌ها، مناطق مسکونی در شرایط نامناسب، تجاوز به حریم و بستر رودخانه، مکان‌یابی نامناسب برای ساخت آبگیرها و سدها، نبود سیستم هشدار دهنده سیل و پایین بودن سطح آگاهی‌های عمومی از جمله عوامل انسانی ایجاد سیلاب هستند.

بر اساس آمارهای اخیر گردآوری شده سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، از سال ۱۳۳۰ تا ۱۳۹۰ جمعاً تعداد ۵۷۰۷ مورد سیل و از سال‌های ۱۳۹۰ تاکنون جمعاً تعداد ۱۲۸۹ مورد سیل در کشور ثبت شده است.

بررسی تعداد دفعات وقوع سیل از سال ۱۳۹۰ تاکنون نشان می‌دهد، بیشترین میزان وقوع سیل در استان گلستان طی این مدت رخ داده است. این درحالی است که گلستان، اولین استان سیل‌خیز کشور است که ۲۰ درصد سطح این استان پوشیده از جنگل است و مطالعات انجام شده در اروپا نشان می‌دهد، جنگل‌ها سدهایی طبیعی برای ذخیره آب هستند اما گویا به دلایل مختلف، این گونه پوشش‌های‌ گیاهی ارزشمند کارکردهای خود را در استان گلستان در برابر سیل از دست داده‌اند.

نویسنده: تحلیل‌گر “تلویزیون آزادی”