رفراندوم آری، خیر؛ نگاهی کوتاه به وقایع تاریخی سال ۵۸

   ۱۲فروردین، سالروز همه پرسی سال ۵۸ است که با انتخاب مردم جمهوری اسلامی روی کار آمد.

در فروردین‌ماه  ۵۸، در حالیکه هنوز دو ماهی از رهایی مردم ایران از یک نظام پادشاهی ۵ هزار ساله نگذشته بود، مردم با انتخاب یک سیستم پارلمانی  پای صندوق های رای رفتند.

شیوه اجرای همه پرسی از مدت ها قبل بحث ها و مجادله های بسیاری بر انگیخته بود. آیت الله خمینی برای پایان دادن به این مجادله ها اعلام کرد «جمهوری اسلامی؛ نه یک کلمه کم و نه یک کلمه زیاد.»

 در همه پرسی روز دوازدهم فروردین، از مردم درباره “جمهوری اسلامی” نظرخواهی شد، اصطلاحی که پس از مدت ها بحث و مجادله گروه های سیاسی فعال در آن زمان، از بین چندین گزینه انتخاب شد.

در این رفراندوم، سازمان فداییان، معتقد بود که ابتدا باید قانون اساسی روشن شود و به همین دلیل به جمهوری اسلامی رای ندادند.

با این وجود، همه‌پرسی در روزهای ۱۰ و ۱۱ فروردین ۱۳۵۸ در سراسر ایران برگزار شد و ۹۸٫۲ واجدین شرکت در همه‌پرسی با دادن رای «آری»، با برقراری حکومت جمهوری اسلامی موافقت کردند.

با وجود اختلاف نظر گروه های سیاسی فعال در سال های پس از انقلاب اسلامی بر سر نحوه برگزاری رفراندوم ۵۸، جمهوری اسلامی به استناد نتیجه این همه پرسی در ایران شکل گرفت؛ با این حال هنوز منتقدانی هستند که معتقدند

مردم ایران در آن زمان، بیش از آن که به فکر تعیین نظام و نوع حکومت در کشور خود باشند، تنها به سرنگونی نظام سلطنتی فکر می کردند و برای رسیدن به این هدف، نظام جدیدی را که به آنها معرفی شده بود، انتخاب کردند.

حزب دموکرات کردستان ایران در بیانیه‌اى که در نهم فروردین انتشار داد، روشن ساخت که در رفراندام شرکت نمى‌کند؛ این موضع‌ پس از مذاکرات چهل و پنج دقیقه‌اى «رضایت‌بخش» هیئت هشت نفره‌ آن حزب به ریاست

دکترعبدالرحمان قاسملو با آیت‌الله خمینى در هشتم فروردین گرفته شد.

حزب دموکرات کردستان ایران خوددارى از شرکت در انتخابات را به دلیل «غیر دموکراتیک بودن رفراندم و روشن نبودن محتواى جمهورى اسلامى در زمینه‌ تامین دموکراسى و تامین حقوق خلق‌هاى ایران» وصف کرد.

بدین‌سان شمار شایان توجهى از کُردهاى ایران در رفراندام شرکت نکردند، همچون ترکمن‌ها که آن‌ها نیز در روزهاى آغازین سال ١٣۵٨ آماج تاخت و تاز حاکمان اسلام‌گرا قرار گرفته بودند.

 در گنبد کاووس هم پراکندند که: «… به علت اینکه افراد اخلال‌گر و چند ضد انقلابى که از اهالى ترکمن و غیر ترکمن نبودند… تیراندازى مى‌کردند، مردم قادر از بیرون آمدن از خانه‌ها و دادن راى نشدند.»

 کُرد ها و ترکمن ها به خاطر نا مشخص بودن شیوه این حکومت در همه پرسی شرکت نکردند، شاید این دلیلی باشد که جمهوری اسلامی طی سال های گذشته بخاطر این مسئله خُرده به دل گرفته و اهرم فشار به روی این شهروندان را افزایش داده است.