تغییر راهبرد اروپا در برابر رژیم ایران

کشتی ربایی جمهوری اسلامی در خلیج‌فارس منجر به تغییر دیدگاه قدرت‌های اروپایی به این رژیم شده و آن‌ها اکنون در حال تشکیل یک ائتلاف نظامی برای محافظت از کشتی‌های خود در این آبراهه بین‌المللی هستند.

به گزارش «شبکه آزادی» قدرت‌های اروپایی به تدریج در حال درک این مسئله هستند که آیت‌الله‌ها در ایران ماهیتی تغییرناپذیر دارند. رئیس‌جمهوری آمریکا نیز پس از توقیف کشتی بریتانیایی در خلیج‌فارس، به این واقعیت اشاره کرده و خطاب به اروپا گفته بود «دارد به شما فهمانده می‌شود که من درباره‌ی ایران درست می‌گفتم.»

اشاره دونالد ترامپ به سیاست‌های خصمانه و رفتار مخرب رژیم ایران در منطقه است که یکی از علت‌های اصلی خروج آمریکا از توافق هسته‌ای محسوب می‌شود. با وجود اینکه طی دو سال گذشته آمریکا بر لزوم کنترل رفتارهای تنش‌آفرین جمهوری اسلامی تأکید کرده است؛ اما قدرت‌های اروپایی همچنان در حال باج دادن به این رژیم هستند.

طی ماه‌های اخیر رژیم ایران شبیه کودکی لوس و زیاده‌خواه شده است که برای رسیدن به خواسته‌های خود، به پرخاشگری متوسل می‌شود. به نظر می‌رسد اعتمادبه‌نفس ملاهای ایران ناشی از شکاف سیاسی میان آمریکا و اروپا است؛ اعتمادبه‌نفسی که با حمایت‌های کلامی و گهگاه عملی اروپایی‌ها دوچندان شده و در نهایت تبعاتی چون راهزنی دریایی نیروهای سپاه پاسداران را برای بریتانیا در پی داشته است.

بااین‌حال، رفتارهای ناشایست جمهوری اسلامی طی ماه‌های اخیر، تروئیکا را به این نتیجه رسانده که باید به نحو دیگری با علی خامنه‌ای و هم‌قطارانش برخورد کند. بریتانیا طرحی را با نام «عملیات حفاظت دریایی» به هم‌پیمانان خود پیشنهاد داده است که بر اساس آن کشتی‌ها و نفتکش‌های عبوری از تنگه هرمز با ناوهای جنگی محافظت می‌شوند.

طرح نظامی دولت بریتانیا مورد استقبال خوبی قرار گرفته و تاکنون کشورهای دانمارک، فرانسه، آلمان و ایتالیا برای پیوستن به ائتلاف علیه رژیم ملاها در خلیج‌فارس اعلام آمادگی کرده‌اند. حضور نظامی قدرت‌های اروپایی بیخ گوش نیروهای سپاه پاسداران قطعاً خبر خوبی برای علی خامنه‌ای نیست؛ قدرت‌هایی که تا همین چند هفته پیش همه تمرکز و تلاش خود را روی راه‌اندازی یک سازوکار مالی برای دور زدن تحریم‌های آمریکا گذاشته بودند ولی توفیق چندانی به دست نیاورند.

خبر تشکیل ائتلاف نظامی اروپا موجب خشم مقامات جمهوری اسلامی شده و صدای آن‌ها را درآورده است. حسین دهقان، مشاور نظامی رهبر جمهوری اسلامی در واکنش به طرح لندن برای حفاظت از کشتی‌ها و نفتکش‌های عبوری از تنگه هرمز، به شبکه الجزیره گفته است «هرگونه تغییر در وضعیت تنگه هرمز، ممکن است باب رویارویی‌های خطرناک را باز می‌کند.»

حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران نیز روز یکشنبه ۶ مرداد طی دیدار با یوسف بن علوی، وزیر امور خارجه عمان در تهران، تأکید کرده است که «حضور نیروهای خارجی نه‌تنها کمکی به امنیت منطقه نمی‌کند، بلکه عامل اصلی تنش خواهد بود.»

به نظر نمی‌رسد واکنش منفی مقامات جمهوری اسلامی نسبت به طرح پیشنهادی دولت بریتانیا اهمیت چندانی داشته باشد؛ چراکه قدرت‌های اروپایی اکنون به این نتیجه رسیده‌اند باید راهبرد خود را در برابر این رژیمِ ماجراجو تغییر دهند و نوع دیگری از مواجهه با ایران را در پیش بگیرند.

ناظران می‌گویند فعل‌وانفعالات سیاسی و نتایج آن طی هفته‌های گذشته، حاصل بازی هوشمندانه مرد اول کاخ سفید است؛ کسی که با دستور توقیف نفتکش «گرِیس ۱» به بریتانیا، عملاً این کشور را وارد تقابل با ملاها کرده و از این پس در کارزار فشار بر رژیم ایران احساس تنهایی نمی‌کند.

برای جمهوری اسلامی هیچ مسئله‌ای نگران‌کننده‌تر از این نیست که شکاف میان اروپا و آمریکا کاهش یابد و بار دیگر یک اجماع جهانی علیه‌اش شکل بگیرد؛ چنانکه قبل از توافق هسته‌ای، اجماع جهانی و تحریم‌های بین‌المللی، این رژیم را پای میز مذاکره آورد و در برابر خواسته‌های غربِ متحد، حاضر به دادن امتیازهای قابل‌توجهی شد.

مجتبی احمدی